Czy wiesz, że narodziny dziecka w Holandii uruchamiają cały system urlopów i świadczeń, który wygląda zupełnie inaczej niż w Polsce? Ponadto każdy ma odrębne prawa; matka, ojciec, osoba samozatrudniona i osoba na zasiłku. Przygotowaliśmy poradnik, w którym znajdziesz odpowiedzi na typowe pytania każdego świeżego rodzica. Poruszanie się w gąszczu holenderskich zawiłości prawnych jest naprawdę trudne, dlatego chętnie Ci w tym pomożemy!
Dzienna podstawa wynagrodzenia – ile wynosi maximumdagloon w 2026 roku?
Kiedy mieszkasz w Holandii i jesteś na urlopie związanym z opieką nad dzieckiem, to najczęściej wynagrodzenia nie płaci Ci pracodawca, tylko państwowa instytucja UWV. A UWV nie wypłaca dowolnej kwoty – urząd wylicza Twoje świadczenie od dziennej stawki wynagrodzenia, jednak tylko do pewnego górnego limitu. Ten limit to właśnie maximumdagloon i zmienia się dwa razy do roku.
Według UWV maximumdagloon w 2026 roku kształtuje się następująco:
| Okres | Maximumdagloon (brutto/dzień) |
| od 1 stycznia 2026 | 304,25€ |
| od 1 lipca 2026 | 309,91€ |
Kwota zawiera już vakantiegeld, czyli dodatek wakacyjny, i odpowiada maksymalnemu wynagrodzeniu miesięcznemu ok. 6.617€ brutto. Dla porównania rok wcześniej było to 290,67€ i 297,82€.
Urlop macierzyński – jakie prawa przysługują matce?
W Holandii nie ma jednego urlopu macierzyńskiego jak w Polsce. W tym kraju dzieli się on na dwie części:
- pierwsza jeszcze przed porodem,
- druga tuż po nim.
Razem dają zawsze co najmniej 16 tygodni wolnego, ale liczy się je osobno i według różnych zasad.
Urlop ciążowy – zwangerschapsverlof
Z tej części przyszła matka korzysta jeszcze przed porodem i obejmuje ona 6 tygodni urlopu ciążowego.
Ten okres trzeba rozpocząć najwcześniej 6 tygodni przed wyliczonym terminem porodu, a najpóźniej 4 tygodnie przed tą datą. Termin porodu wyznacza położna i to od niego liczy się większość pozostałych terminów. Innymi słowy, każda kobieta w ciąży ma okno startowe między 6. a 4. tygodniem przed spodziewanym porodem – w tym przedziale musisz zacząć urlop ciążowy.
| Przydatna wskazówka! Jeśli matka zdecyduje się pracować dłużej i weźmie nieco mniej niż 6 tygodni urlopu ciążowego, to niewykorzystane dni nie przepadną; dolicza się je do urlopu połogowego. |
Przy ciąży mnogiej jest jeszcze inaczej – urlop ciążowy trwa 10 tygodni i musi zacząć się najpóźniej 8 tygodni przed terminem.
Urlop połogowy – bevallingsverlof
To druga część, którą matka wykorzystuje już po narodzinach. Urlop połogowy zaczyna się dzień po porodzie i trwa minimum 10 tygodni, co razem z urlopem ciążowym daje zawsze co najmniej 16 tygodni (lub więcej, jak w ciąży mnogiej). Czas jednak nie jest sztywny i zmienia go:
- poród przed terminem – dni skrócone z urlopu ciążowego dolicza się do połogowego, więc łącznie i tak wychodzi minimum 16 tygodni;
- poród po terminie – dni między faktycznym porodem a terminem dolicza się do puli ponad wspomniane 16 tygodni, urlop trwa więc dłużej;
- hospitalizacja noworodka – jeśli dziecko leżało w szpitalu dłużej niż tydzień, urlop może zostać przedłużony maksymalnie o 10 tygodni;
- rozłożenie w czasie – tygodnie po pierwszych 6. można rozłożyć na okres do 30. tygodni, pracując w niepełnym wymiarze.
Ile wynosi świadczenie WAZO?
WAZO to nazwa ustawy regulującej bezpośrednio czas trwania i specyfikę każdego urlopu z osobna – co prawda nie trzeba znać jej na pamięć, ale warto choćby znać jej założenia, bo jej zagadnienia z pewnością będą się przewijać w pismach urzędowych.
Na podstawie WAZO w trakcie trwania obu urlopów matka otrzymuje świadczenie w wysokości 100% dagloon, czyli dziennej stawki, ograniczonej jednak do maximumdagloon, czyli stawki maksymalnej. Wniosek do UWV za przyszłą matkę składa pracodawca, nie wcześniej, niż dwa tygodnie przed startem urlopu. Do obowiązków matki należy jednak złożenie wniosku o urlop najpóźniej trzy tygodnie przed jego rozpoczęciem.
Od położnej przyszła matka otrzymuje zwangerschapsverklaring – oficjalne zaświadczenie o ciąży z przewidywanym terminem porodu. Ten dokument trzeba zachować w bezpiecznym miejscu, ponieważ UWV może o niego poprosić nawet do roku po zakończeniu świadczenia. Warto przy tym pamiętać, że pracodawca nie może odmówić urlopu.
Szczegóły opisuje Rijksoverheid.
Urlop tacierzyński – jakie prawa ma ojciec?
Ojciec również ma do dyspozycji dwa łączące się ze sobą urlopy, ale o nieco innej charakterystyce. Najpierw bierze jeden tydzień w pełni płatny – który opłaca pracodawca – po czym może dobrać jeszcze do pięciu tygodni urlopu, tym razem płatnego już przez UWV w kwocie niższej niż wynagrodzenie. Przekłada się to na jedną zależność: im dłuższy urlop, tym mniej pieniędzy za jego drugą część.
Tydzień urlopu od pracodawcy – geboorteverlof
Ojcu przysługuje jeden tydzień roboczy urlopu narodzinowego, co przy 5. dniach po 6 godzin pracy przekłada się na 30 godzin urlopu. Pracodawca wypłaca wówczas za ten okres pełne 100% wynagrodzenia. Urlop trzeba wykorzystać w ciągu 4 tygodni od narodzin, a pracodawca, podobnie jak przy matce, nie może odmówić. Zasady znajdziesz na stronie Rijksoverheid.
Dodatkowe pięć tygodni urlopu tacierzyńskiego – aanvullend geboorteverlof
Po wykorzystaniu podstawowego tygodnia ojciec może wziąć kolejny urlop do maksymalnie 5 tygodni. Tu świadczenie wypłaca już UWV i wynosi ono 70% dagloon, również ograniczone do 70% maximumdagloon. Urlop trzeba wykorzystać w ciągu 6 miesięcy od narodzin i dopiero po wykorzystaniu podstawowego urlopu tygodniowego geboorteverlof. Zgłoszenie u pracodawcy składa się minimum 4 tygodnie wcześniej. Wolne dni można rozłożyć w czasie. Ciekawostką jest to, że przy ciąży mnogiej dodatkowy urlop przysługuje tylko na jedno dziecko.
Urlop rodzicielski – 26 tygodni dla obojga rodziców
Urlop rodzicielski to coś innego niż opisane wyżej tacierzyński oraz macierzyński, które bierze się przed lub tuż po narodzinach. Urlop rodzicielski każdy rodzic z osobna może wykorzystać znacznie później – aż do ósmych urodzin dziecka. Łączny wymiar wynosi tu aż 26-krotność tygodniowej liczby godzin pracy na dziecko, co przy 32 godzinach tygodniowo przekłada się na 832 godziny wolnego. Część jest płatna, część bezpłatna.
Betaald ouderschapsverlof. To płatna część. Każdy rodzic ma prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego, pod warunkiem wykorzystania ich w pierwszym roku życia dziecka. Świadczenie UWV wynosi wówczas 70% dagloon. Jeśli wykorzystasz te tygodnie dopiero po pierwszych urodzinach, to będą już bezpłatne.
- Wiele branż ma tzw. cao, czyli układ zbiorowy pracy – rodzaj umowy obowiązującej całą branżę – który uzupełnia to świadczenie do wartości 85–100% pensji. Koniecznie sprawdź zasady panujące w swojej firmie.
Onbetaald ouderschapsverlof. To część bezpłatna. Po odjęciu 9 tygodni płatnych zostaje ok. 17 tygodni, które rodzice mogą wykorzystać aż do ósmych urodzin dziecka. Zgłoszenie składa się minimum 2 miesiące wcześniej. Pracodawca nie może odmówić samego prawa do urlopu, ale z ważnych względów biznesowych może zakwestionować konkretne rozłożenie dni.
Urlopy dla samozatrudnionych i osób na zasiłku
Nie każdy pracuje na etacie, ale holenderski system prawny i to wziął pod uwagę. Znacząco różnią się jednak zasady, które stosuje się zarówno co do samej procedury, jak i wysokości świadczenia.
- ZZP, czyli samozatrudnieni
Kobieta prowadząca własną działalność ma prawo do świadczenia ZEZ z UWV (skrót od „samozatrudniona w ciąży”). Trwa ono minimum 16 tygodni, a przy co najmniej 1.225 przepracowanych godzinach w poprzednim roku przysługuje maksimum, czyli 100% ustawowej płacy minimalnej. Wniosek matka składa samodzielnie przez Mijn UWV, między 24. tygodniem ciąży a najpóźniej dwoma tygodniami przed rozpoczęciem urlopu.
- Osoby na zasiłku
Kobieta pobierająca WW (zasiłek dla bezrobotnych), Ziektewet (świadczenie chorobowe) lub WGA (świadczenie z tytułu niezdolności do pracy) otrzymuje w trakcie urlopu świadczenie WAZO zamiast dotychczasowego zasiłku. Wniosek składa bezpośrednio w UWV, minimum 8 tygodni przed terminem porodu.
- Adopcja i piecza zastępcza
Rodzic ma prawo do maksymalnie 6 tygodni urlopu ze świadczeniem 100% dagloon.
Jak prawo holenderskie chroni matkę wracającą do pracy?
Prawo holenderskie nie pozostawia tu pola do nadużyć, ponieważ mocno chroni matkę wracającą do pracy po urlopie. A warto to wiedzieć, bo zabezpieczenia działają automatycznie. Na co trzeba uważać?
- Dni urlopu wypoczynkowego narastają normalnie także w trakcie urlopu ciążowego i połogowego. Pracodawca nie może żądać ich wykorzystania na poczet tych urlopów.
- Obowiązuje także bezwzględny zakaz zwolnienia w trakcie trwania: ciąży, obu urlopów oraz przez pierwsze sześć tygodni po powrocie.
- Przez pierwsze 9 miesięcy po porodzie matka ma prawo przerywać pracę na karmienie lub odciąganie pokarmu – do jednej czwartej czasu danej zmiany, z zachowaniem wynagrodzenia. Pracodawca musi przy tym zapewnić odpowiednie, zamykane pomieszczenie. Wynika to wprost z przepisów o czasie pracy, co potwierdza Arboportaal.
Podsumowanie urlopów dla rodziców w Holandii
| Urlop | Komu przysługuje? | Czas trwania | Wysokość świadczenia |
| Zwangerschapsverlof + bevallingsverlof | matka | min. 16 tygodni | 100% dagloon (WAZO) |
| Geboorteverlof | ojciec | 1 tydzień | 100% od pracodawcy |
| Aanvullend geboorteverlof | ojciec | do 5 tygodni | 70% dagloon (UWV) |
| Betaald ouderschapsverlof | każdy z rodziców | 9 tygodni | 70% dagloon (UWV) |
| ZEZ | ZZP | min. 16 tygodni | do 100% płacy minimalnej |
Kwoty i procenty są aktualizowane dwa razy do roku: 1 stycznia i 1 lipca. Zatem tuż przed złożeniem wniosku warto potwierdzić dane na stronach uwv.nl oraz rijksoverheid.nl, aby być na bieżąco.
Źródła:
- UWV – Maximumdagloon 2026: uwv.nl
- UWV – Wysokość aanvullend geboorteverlof i betaald ouderschapsverlof: uwv.nl
- UWV – ZEZ-uitkering (samozatrudnione w ciąży): uwv.nl
- Rijksoverheid – Zwangerschapsverlof en bevallingsverlof: rijksoverheid.nl
- Rijksoverheid – Geboorteverlof voor partners: rijksoverheid.nl
- Arboportaal – Borstvoeding en kolven (Arbeidstijdenwet art. 4.8): arboportaal.nl